PDF Afdrukken E-mail

'Een prothesedrager ervaart dagelijks extra veel stress'

Counselling als begeleiding na revalidatie en amputatie

drs. Caroline van den Kommer

 

carolineVanuit mijn achtergrond als psycholoog en als onderzoeker naar de communicatie tussen orthopedisch instrumentmakers en cliënten, zag ik dat mensen met een amputatie en/of chronische aandoening vaak te lang blijven worstelen met stressklachten ten gevolge van hun handicap. Ik besloot daarom een praktijk op te zetten en me te specialiseren in psychische begeleiding na revalidatie.

  

 

Verwerking is niet klaar na revalidatie

Tijdens de revalidatie wordt elke patiënt goed begeleid op lichamelijk en psychisch vlak, maar een verwerkingsproces is niet afgesloten na de revalidatie. Dan begint het pas. Want dan wordt de ex-revalidant geconfronteerd met een samenleving die gebaseerd is op een norm: de mens die goed ter been is, snel mee kan komen, de normale dagelijkse dingen zonder moeite kan doen, geen pijn heeft. Maar helaas: na de revalidatie blijkt dat de gehandicapte mens steeds net niet kan voldoen aan die heersende norm. En dat betekent: incasseren! Elke dag stressvolle momenten beleven en gedrag gaan ontwikkelen om daarmee om te gaan. 

Ik ontmoette tijdens mijn onderzoek in de paskamers van verschillende instrumentmakerijen tientallen mensen die kampten met stressklachten. Bijvoorbeeld omdat een koker niet goed past en ze teruggeworpen worden op een periode van opnieuw immobiel raken; maar ook vanwege stress door wonden, vanwege de omgeving die zich niet aanpast, vanwege het steeds maar weer moeten verklaren waarom ze bepaalde dingen niet kunnen of niet kunnen meedoen aan bepaalde activiteiten.

 

Extra veel dagelijkse stress met prothese

Ik ontdekte werelden van stress achter de hulpvraag in de paskamer van de orthopedisch instrumentmaker. Zo bleek dat mensen met een aandoening of beperking niet voelen dat ze blootgesteld worden aan extra veel stress in het dagelijks leven. Ook werd duidelijk dat ze niet wisten bij wie ze na de revalidatie terecht konden voor hulp bij stress, acceptatie, angst voor de toekomst en terugval. De huisarts weet vaak onvoldoende van amputatie en revalidatie; de eerstelijnspsycholoog is misschien net een stap te ver en als je de revalidatiearts vraagt om een verwijzing naar een psycholoog, dan is er vaak een wachtlijst of wordt er verwacht dat je een multidisciplinair traject in een revalidatiecentrum gaat volgen. Kortom: mensen die na revalidatie kampen met stress vanwege hun aandoening kunnen niet snel bij een gespecialiseerd hulpverlener terecht. Met die gegevens wilde ik wat doen. Ik vind het essentieel dat deze mensen, mensen zoals u en ik, direct en snel geholpen kunnen worden.en besloot mijn coachingspraktijk speciaal te gaan inzetten voor deze doelgroep. Ik volgde daarom na mijn studie psychologie een studie stresscounselling. Dit is een speciale vorm van gesprekstherapie: kortdurend, oplossingsgericht en mens-georiënteerd. Daarbij ontdekte ik tijdens mijn werk met ex-revalidanten de meerwaarde van mijn ervaringsdeskundigheid. De meeste ex-revalidanten die ik begeleid, vinden het feit dat ik zelf een amputatie heb ondergaan een enorm ‘voordeel’ voor de begeleiding. Zo vertelde een cliënt me: ’Alleen het feit al dat u hier zit, in dit beroep, geeft me zo’n vertrouwen in de toekomst.’ Weer een ander zei: ‘Een psycholoog kan nog zo vaak zeggen hoe verwerking gaat, maar als ik het van iemand hoor die het zelf heeft meegemaakt is het zo anders.’ Daarmee wil ik niet zeggen dat mijn ervaringsdeskundigheid de basis is. Juist de combinatie van mijn vakkennis en die ervaringsdeskundigheid sluit zo mooi aan bij wat mensen nodig hebben. Daarbij gebruik ik mijn eigen ervaring nooit expliciet in de gesprekken, dat past niet binnen het professioneel en cliëntgericht handelen. Toch is de wetenschap dat ik een amputatie heb ondergaan voldoende voor de mensen om zich begrepen te voelen.’ 

  

Begeleiding na revalidatie

Op dit moment begeleid ik mensen na amputatie of met een chronische aandoening in mijn eigen praktijk aan huis en in groepsverband tijdens trainingen in samenwerking met Orthopedietechniek De Hoogstraat. Laagdrempelig (letterlijk en figuurlijk) en specifiek gericht op (na)zorg na revalidatie. Mensen komen tussen de 3 en 7 keer bij me of volgen een groepstraining. Via gesprekken en oefeningen probeer ik de persoon weer grip op het leven te laten krijgen, in balans te laten komen en te leren hoe de stress te hanteren of in goede banen te leiden. Inmiddels heb ik flink wat mensen begeleid. Zij hebben korter of langer geleden hun revalidatie, vaak naar tevredenheid afgerond. Maar ontdekken dat het daarmee niet klaar is. Zij wandelen van het kastje naar de muur met problemen, overbelasting, stress en soms angst voor de toekomst. Ook tijdens het passen en aanmeten van een nieuwe prothese komen mensen in begeleiding. Dit is vaak een periode van loslaten van het oude vertrouwde (been) en accepteren dat het even een stap terug is, voordat er weer met een nieuwe prothese een stap vooruit gemaakt kan worden. De instrumentmaker zet de mensen letterlijk weer op de been, ik zorg ervoor dat ze psychische op de been blijven

  

Eenvoudiger leven met een handicap

Een goede psychische gezondheid en weerbaarheid draagt bij aan een fijner leven, een betere lichamelijke belastbaarheid en een grotere draagkracht om problemen met de prothese en klachten rondom de aandoening te lijf te kunnen gaan. In mijn praktijk, tijdens de individuele gesprekken en tijdens de trainingen help ik mensen kracht te verzamelen, zodat het leven met een handicap eenvoudiger wordt. Op elk moment in het leven kan die kracht afzwakken en dan zijn een paar gesprekken voldoende om hem weer te kunnen voelen! .  Ik zie mensen na deze periode weer vol kracht het leven met de prothese tegemoet zien. Dat is de kroon op mijn werk. Een mooier vak kan ik me niet voorstellen.

 

Individuele begeleiding: op afspraak. De meeste ziektekostenverzekeraars vergoeden de kosten.

Groepstrainingen Leven met een beperking / prothese starten weer in juni en september 2011.

 

 Voor meer informatie:

E: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.

W: www.carolinevandenkommer.nl

T: 06-30415677